على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3716

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

ج : نشائد . نشيدن ( nacidan ) ف م . پ . نهادن و نشانيدن و نصب كردن . نشير ( nacir ) ا . ع . ازار كه دختران پوشند . و كمربند و منطقه . و كشت و زرعى كه بدست چينند و خرمن نكنند . نشيره ( nacire ) ا . پ . كندر . نشيش ( nacic ) ا . ع . آواز جوشش آب و ديك و جز آن . نشيش ( nacic ) م . ع . نش الغدير نشيشا ( از باب ضرب ) : فرو رفت آب آن تالاب در زمين . و نش الماء و غيره : جوشيد آب و جز آن . نشيص ( nacis ) ا . ع . نيزه راست ايستاده . و خميرى كه نيك برنيامده باشد و از آن نان پزند . نشيط ( nacit ) ص . ع . شادمان . و خداوند ستور شادمان . و كسى كه اهل و عيالش شادمان باشند . نشيط ( nacit ) ا . ع . نام مردى بنا كه در بصره جهة زياد سرايى بنا كرد و پيش از اتمام آن بنا فرار كرده بمرو رفت و هر گاه به زياد مىگفتند اين سرا كى تمام مىشود مىگفت : حتى يرجع نشيط من مرو ، فلم يرجع فصار مثلا . نشيطة ( nacitat ) ص . ع . مؤنث نشيط يعنى زن شادمان . نشيطة ( nacitat ) ا . ع . غنيمتى كه غازيان پيش از رسيدن به مقصود در عرص راه يابند . و شترانى كه بىقصد گرفته شده و رانده شوند . نشيطه ( nacite ) ا . پ . مأخوذ از تازى - غنيمتى كه بدست غازيان پيش از رسيدن به مقصود افتد . نشيل ( nacil ) ص . پ . آويزان و آويخته شده و معلق شده . نشيل ( nacil ) ا - ص . ع . گوشت پاره‌اى كه از ديك بدون كفگير با دست بر آرند . و گوشت بىتوابل پخته شده . و شير در هنگام دوشيدن . و تيغ سبك تنك . و آبى كه نخستين از چاه برآرند . نشيلا ( nacil ) ا . پ . مست . نشيم ( necim ) ا . پ . ياى مجهول - آشيانه مرغان و جاى و مكان نشستن و توقف گاه . نشيمن ( neciman ) ا . پ . ياى مجهول - كرسى و جاى نشستن و صندلى . و جايگاه و قرارگاه و خانه و حولى و وطن و خهر . و آشيانه مرغان . نشيمن ديو ( neciman - div ) و نشيمند ديو ( necimand - div ) ا . پ . در هر دو يا مجهول - عالم و دنيا . نشيمه ( nacime ) ا . پ . پوست خام پيراسته كه از آن بند كارد و شمشير و جز آن سازند . نشين ( necin ) ا . پ . قطب شمال . و رويه و پوشش بيرونى بالش و متكا . و پوست درون مقعده . نشين ( necin ) ص . پ . نشيننده و نشسته ، و هميشه بطور تركيب استعمال مىگردد مانند اورنك نشين و صفه نشين و گوشه نشين . نشيننده ( necinande ) پ . افا . نشستن . نشينه ( necine ) ا . پ . جايى كه در آن مرغان و ديگر حيوانات مىنشينند . نشيو ( neciv ) ا . پ . نشيب و فرود و سراشيب و سرازير . نشئه ( nac'e ) ا . پ . مأخوذ از تازى - آفرينش . و اين نشئه : اين جهان . و آن نشئه : قيامت . و نيز نشئه حالت سرور و فرحى كه از خوردن مسكرات پديد مىآيد . نشيئة ( naci'at ) ا . ع . برخاستن پس از خفتن . و حوض نو كنده . و شاخه نازك و بلند خرمابن . و گياه نصى و يا صليان . و هر گياه راست برآمده‌اى كه هنوز ستبر نشده باشد . و خرماى تر و تازه . و سنگى كه در تك حوض اندازند . و خاكى كه گرد سنك باشد . و هو بادى النشيئة : حوضى را گويند كه آب وى خشك شده و زمينش پديد گشته باشد . نص ( nass ) ا . ع . نهايت هر چيزى . و رفع و ظهور . و اسناد بسوى رييس بزرگتر . و توقيف بر چيزى . و تعيين . ج : نصوص . و نص القرآن و الحديث : لفظيست كه دلالت كند بر معنى كه احتمال غير آن معنى نرود . و يا نص قرآن و سنت آن حكمى را گويند كه دلالت كند ظاهر لفظ آنها بر آن حكم . و فى حديث على عليه الصلاة و السلام : اذا بلغ النساء نص الحقاق و فى رواية : نص الحقايق فالعصبة اولى : اى اذا بلغت غاية البلوغ من سنها التى تصلح ان تحاق و تخاصم عن نفسها فعصبتها اولى بها من امها و قيل الحقاق فى الحديث استعارة من حقاق الابل اى انتهى صغرهن . نص ( nass ) ص . ع . سير نص : رفتار تند و تيز و شتاب . نص ( nass ) م . ع . نص الحديث نصا ( از باب نصر ) : برگردانيد آن حديث را بسوى كسى كه حديث كرده بود . و نص العروس : نشانيد آن عروس را بر كرسى . و نص الدابة : تا هنگامى كه تك داشت راند آن ستور را . و نص الشئ : جنبانيد و حركت داد آن چيز را . و يق : فلان ينص